"Kuratela sądowa w dobie przemian społeczno - kulturowych. Spotkania teorii z praktyką" Białystok, 9 grudnia 2025 r.
Prezes Fundacji podczas swojego wystąpienia zaznaczyła, że dzięki "wspólnemu wysiłkowi Organizatorów Konferencji: kuratorów zawodowych okręgu Sądu Okręgowego w Białymstoku, Stowarzyszenia Penitencjarnego Patronat, a także środowiska akademickiego Uniwersytetu w Białymstoku oraz zaproszonych gości udało się połączyć to, co w polskiej resocjalizacji najcenniejsze: refleksję akademicką, doświadczenie praktyków oraz odwagę myślenia o zmianie. Nie była to tylko konferencja, ale symboliczna przestrzeń dialogu, w której teoria spotyka praktykę, a praktyka inspiruje teorię do tworzenia nowych koncepcji, bardziej adekwatnych do współczesnych przemian społeczno-kulturowych. Panel – „Horyzonty współczesnej resocjalizacji – między izolacją a integracją społeczną” – dotykał sedna naszych zawodowych dylematów.
Resocjalizacja, w każdym swoim wymiarze, oscyluje właśnie między tymi dwiema siłami: koniecznością izolacji i pragnieniem integracji. Między ochroną społeczeństwa, a przywracaniem jednostki społeczeństwu. Między przeszłością człowieka a jego przyszłością, którą – całym systemem – możemy współtworzyć albo utracić". Omówiła ponadto, kilka kluczowych perspektyw, które – Fundacja „PROBARE” uważa za fundamentalne dla myślenia o horyzontach współczesnej resocjalizacji. Zwróciła uwagę, że "nie można myśleć o readaptacji społecznej jako o dodatku, czy luce w systemie, ale jako fundamencie bezpieczeństwa publicznego, bo każda niezaadresowana potrzeba - po opuszczeniu zakładu karnego - zwiększa ryzyko recydywy, a tym samym koszty społeczne, ekonomiczne i emocjonalne. Zmianie powinno ulec postrzeganie roli organizacji pozarządowych w systemie wykonywania kar, a także unikatowych możliwości w reintegracji społecznej osób skazanych oraz ich rodzin". Obok instytucji o fundamentalnym znaczeniu, tj. kuratorskiej służby sądowej i Służby Więziennej, Prezes Fundacji podkreśliła znaczenie NGO, które od 30 lat pełnią niezwykle istotną, choć nadal niedocenianą rolę. "Organizacje społeczne nie są, li tylko wolontariackim dodatkiem do systemu penitencjarnego czy oddziaływań w środowisku otwartym, ale profesjonalnymi wykonawcami zadań publicznych, zwłaszcza z zakresu wsparcia postpenitencjarnego. Działają tam, gdzie państwo nie zawsze może lub nie zawsze potrafi dotrzeć: do rodzin skazanych, do osób opuszczających jednostki penitencjarne, do społeczności lokalnych, do pracodawców, a także do dzieci, które doświadczają skutków izolacji rodzica. To tzw. trzeci sektor – organizacje pozarządowe, prowadzą mieszkania readaptacyjne, programy terapeutyczne i szkoleniowe, warsztaty kompetencji społecznych, wsparcie psychologiczne i prawne, programy rodzinne, a także działania w ramach Funduszu Pomocy Postpenitencjarnej. Każda złotówka wydana w tym obszarze wraca do społeczeństwa w postaci zmniejszonej recydywy, mniejszych kosztów przestępczości, lepszego bezpieczeństwa i większej stabilności życia rodzin. Współpraca sektora NGO z Ministerstwem Sprawiedliwości, kuratorami sądowymi i środowiskiem naukowym jest nie tylko potrzebna - jest strategicznie niezbędna, by budować system nowoczesnej probacji. Natomiast bezpieczeństwo publiczne buduje się za pomocą relacji, wsparcia, edukacji, terapii i szansy, którą dajemy człowiekowi, gdy tego najbardziej potrzebuje".
Prezes Fundacji zakończyła swoje wystąpienie słowami, które są dziś bardziej aktualne niż kiedykolwiek „Postępu nie osiąga się przez potępianie, lecz przez działanie” ( Johann Wolfgang von Goethe).
Dr Łukasz Kwadrans - członek Zarządu Fundacji "PROBARE" podczas wystąpienia przedstawił zagadnienia dotyczące ewolucji i perspektyw rozwoju kurateli sądowej w opinii zainteresowanych, w tym psychospołeczne uwarunkowania pracy resocjalizacyjnej.